lou reed nedir ?
-
trainspotting filminde adamimiz mark renton'un film boyunca en saglam atisini yaptigi andan itibaren, odanin ortasinda ki kirmizi haliya gomulurken dahi, ve hatta yaka paca hastaneye tasinirken fonda calan enfes parca perfect day'in maliki kisi. oyle tanidik, oyle sevdik kendisini.
-
lewis allen reed, 2 mart 1942 y?l?nda new york'ta dünyaya geldi. bir çok lise grubuyla birlikte çald?ktan sonra reed ilk albüm çal??mas?n? 1957 y?l?nda shades'le gerçekle?tirdi. 'so blue' parças? zaman?n önemli dj'lerinden murray the k taraf?ndan çal?nm?? olsa da yine o zaman ç?kan pek çok single gibi yok olup gitmi?tir.
syracuse üniversitesi'nden mezun olduktan sonra lou reed, pickwick records'ta ?ark? sözü yazar? olarak i?e ba?lad?. yazd??? ?ark?lardan özellikle "the ostrich" ?irket çal??anlar?n? çok etkiledi ve sonuç olarak reed; primitives adl? grubu kurarak "the ostrich"i single olarak piyasaya sürdü. grupta velvet underground'un ilk olu?umu da adland?rabilmemize sebep olan john cale'de bulunmaktayd?. grubun çal??malar? 1966 - 1970 y?llar? aras?nda gerçekle?mi?, lou reed bu dönemde müzikal kariyerinin yönünü de çizmi?tir. ?ark?lar?n?n bir çok k?sm?nda r&b ezgilerini bulundururken ?ark? sözlerinde de modern ?ehir ya?am?na parmak bas?yordu. reed'in gruptan ayr?lmas?; primitives'in yarat?c?l?k aç?s?ndan bo?luk ya?amas?na sebep oldu. ayn? ?ey lou reed için de geçerliydi; "lou reed"i piyasaya sürmeden önceki iki y?l? müzik d???nda i?ler aramakla geçirdi.
londra'da, steve howe ve yes'ten rick wakeman gibi ?ngiliz sanatç?larla kaydedilen albümde asl?nda velvet underground için tasarlanm?? ba?ar?l? parçalar bulunuyordu fakat belirsiz bir prodüksiyon oldu?u için albüm ad?n? duyuramad?. bununla birlikte tots'la birlikte ç?kt?klar? turnede ba?ar?lar?n? ispatlayabildiler. velvet underground'un uzun süre destekçilerinden biri olan david bowie, çökü?e geçmi? olan transformer'a destek ç?km??t?. bu ya?anan karma??k duruma ra?men bir klasik haline gelen 'walk on the wild side"da albümde bulunuyordu. parça çok ba?ar?l? bulundu ve 1973 y?l?nda ?ngiltere müzik listelerinde ilk 10'a, amerika müzik listelerinde ise ilk 20'ye girdi.
fakat bu popülerlik anlay???na reed kar?? ç?k?p, berlin'e karanl?k dünyas?na geri döndü. sado-maso?izm ve nihilizm konular?n?n i?lendi?i kurslara kat?larak edindi?i ticari ba?ar?y? bir kenara itip çok az ça?da??n?n cesaret edebildi?i bir tav?r sergileyerek hayranlar?n?n kar??s?na geçti. reed için bu dönem ki?isel bir parodiye dönü?tü. bu s?rada di?er grup elemanlar? da gitarist dick wagner ve steve hunter çevresinde topland?. canl? kay?tlar, rock n roll animal ve sally can't dance'le birlikte solisti olmayan bir grubun amac?n? ve ula?abildi?i yeri göstermi? oldular.
?kinci bir ?ans? elde eden reed, herhangi bir makama sahip olmayan ve yal?n bir albüm olan metal machine music'i double albüm olarak piyasaya sürdü. albüm farkl? çevrelerden farkl? tepkiler ald?. avant-garde birli?in elit bölümü taraf?ndan büyük övgüyle kar??lan?rken, bir di?er k?s?m ise reed'in tabiriyle bir anla?man?n çabuk verilen bu son karar?n? büyük bir hasar olarak de?erlendirdi.
metal machine music'i reed'in sakin çal??mlar?ndan biri olan "coney island baby" takip etti. bu, reed'in o zamana kadar ç?karm?? oldu?u en sade ve yal?n çal??mayd? rock'n roll heart'la özelli?ini kaybeden do?al çekicili?ini tekrar elde etti. bu arada varisi olarak nitelendirilen 'street hassle'la birlikte takrar canlanan gücünü de gösterdi lou reed.
bu ayn? zamanda reed'in, new york alt kültürlerine olan ilgisinin tekrar su yüzüne ç?k?yor olmas? demekti. 'dirt' ve 'i wanna be black' sanatç?n?n solo çal??malar?nda rastlanmayan s?cakl??? tekrar su yüzüne ç?karm?? oldu. daha sonra piyasaya ç?kan çal??malardan olan 'the bells' ve 'growing up in public'le lou reed, verimli bir birliktelik olarak nitelendirilen robert quien ile birlikte daha zekice i?ler pe?inde olan bir yorumcu olarak 80'lere daha güçlü bir giri? yapt?. bir ba?ka amaca yönelik çal??ma ise "the blue mask" oldu. bu çal??ma, "legendary hearts" ve "mistrial"da bulunan k?sa ve güçlü materyallerin bir örne?i niteli?indeydi. bu materyaller ise sanatsal aç?dan büyük bir ba?ar? olarak kabul edilen 'new york'un do?u?unun habercisiydi.
bu çal??mada art?k sound kemi?e dayanm??t? ve adeta lou reed'in karanl?k dünyas?n?n nabz?n? ölçüyordu. ?ark? sözleri pesimist ve iyimserlikten oldukça uzakt?, bu tekrar ba?ar?y? yakalam?? b?r ressam?n bu ba?ar?y? elinde tutabilmesi için belki de yapmas? gereken sevimlilik oyunlar?n? oynamas? yerine ölüm resimlerini çekinmeden yapmas? gibiydi. 'new york' çok görkemli bir geri dönü?tü reed için, ve bu görkemli geri dönü?ün en önemli getirilerinden biri de dinleyenlerin lou reed'in eski çal??malar?n? da merak etmelerine sebep olmas?yd?. 'songs for drealla' andy warhol'un mezarta??na lou reed'in john cale'le birlikte yazd?klar? parçayd?. bu kazan?lan tempo ünlü ?ark? sözü yazar? doc pomus'un ölümünden etkilenerek yaz?lan 'magic and loss' albümüne de ta??nd?. ?ki albümde dramatik jenarasyonun farkl? bir yüzünü gösteriyordu.
1993 y?l?nda lou reed, velvet underground'un tekrar olu?umu için arkada?lar?na kat?ld?. k?sa bir birlikteli?in ard?ndan reed, tekrar solo çal??malar?na geri döndü. bu geri dönü?ümün sonucunda büyük bir aç?k yüreklilikle yazd??? ki bunda da laurie anderson'la olan birlikteli?i de söz konusu olabilecek "set the twilight reeling" piyasaya ç?kt?. anderson ayn? zamanda 1997 y?l?nda london's royal festival hall'? desteklemek için piyasaya ç?kan "perfect day"i seslendiren sanatç?lardan biri oldu. 1996 y?l?nda ise london's royal festival hall'da verilen konser "perfect night" belgeseli piyasaya ç?kt?.
"ecstasy" albümü ise yine pek çok çevre taraf?ndan farkl? yorumland?. bir tak?m çevre albümün çok ba?ar?l? oldu?unu kabul ederken bir k?s?m ise yar?m b?rak?lm?? oldu?unu iddia etti. lou reed'in daha sonra yapt??? çal??malar?n hepsi ele?tirmenler taraf?ndan dikkatlice incelendi; ya?l?, genç bir çok çevre taraf?ndan büyük ilgiyle beklendi. bütün bunlar?n yan? s?ra lou reed'in gelmi? geçmi? en önemli ?ark? söz yazar? ve bestecilerinden biri oldu?u kabul edilmi?, ayn? zamanda bir çok yeni ku?ak grubun veya sanatç?n?n ilham kayna?? oldu?u da kabul edilmi?tir.
lou reed yazisi icin kullanilan kaynaklar richie unterberger & greg prato yazisi ve sanatç?n?n internet sitesi www.loureed.com'dur.
-
|