sir isaac newton nedir ?
-
ingiliz matematikci ve fizikci. leibniz ile beraber calculusu kesfetmis, optik alaninda calismalar yapmis, kuvvet'i bularak birimine newton adini vermis, ayrica uc tane dinamik kurali koyarak mekanik krali olmustur.
ustun zekalidir, ki kanimca dunyada yasamis en zeki insandir. einstein, stephen hawking adam degillerdir bunun yaninda. neden diyeceksiniz. soyle anlatiyim. siz eger cep telefonunu icat ettiyseniz, icat edeceginiz diger seyin yine telekomunikasyon alaninda olmasi beklenir, mesela goruntulu telefon. ya da bir hayvan turu bulduysaniz, baska bir hayvan turu bulur ya da genetik bir bulus gerceklestirirsiniz. ama bu psikopat, once gidip calculus'u kesfediyor. sonra ordan kopup tamamen alakasiz bir alanda, kuvvet ve etkilerini buluyor, etki-tepki'dir, ivme'dir bir suru kanun acikliyor. orayla da yetinmiyor, optik'e el atiyor. bi dur, bi dur! atlı mı kovalıyo be?!
(14/1/2006 23:00 ~ 27/11/2006 14:47, zombie)
-
(1642 - 1727)
newton, tarihin yetistirdigi en buyuk bilim adamlarindan biridir ve matematik, astronomi ve fizik alanlarindaki buluslari goz kamastirici niteliktedir; klasik fizik onunla doruga erismistir. bilime yaptigi temel katkilar, diferansiyel ve entegral hesap, evrensel cekim kanunu ve gunes isiginin yapisi olarak siralanabilir. ialismalarini, doga felsefesinin matematik Ãlkeleri (principia) ve optik adli eserlerinde toplamistir.
newton, diferansiyel integral hesabi bulmustur ve bu bulusu 17. yuzyilda ortaya cikan ve cozumlenmek istenen bazi problemlerden kaynaklanmaktadir.
bu problemlerden ilki, bir cismin yol formulunden, herhangi bir andaki hiz ve ivmesini, hiz ve ivmesinden ise aldigi yolu bulmakti. bu problem ivmeli hareketin incelenmesi sirasinda ortaya cikmisti; buradaki gucluk, 17. yuzyilda ilgi odagi haline gelen ansal hiz, ansal ivmenin hesaplanmasi (hizin veya ivmenin bir andan diger bir ana degismesini belirlemek) idi. irnegin, ansal hiz bulunurken, ortalama hiz durumunda oldugu gibi, alinan yol gecen sureye bolunerek hesaplanamaz, cunku verilen bir an icinde alinan yol ve sure sifirdir; sifirin sifira orani ise anlamsizdir. bu bicim hiz ve ivme degisimleri diferansiyel hesap ile bulunabilir.
Ãkinci problem, bir egrinin tegetini bulmakti. bu problem hem bir geometri problemiydi, hem de cesitli alanlardaki uygulamalarda cok onemliydi. bu problemlerin cozumu icin diferansiyel hesabi uygulamak gerekir.
icuncu problem de, bir fonksiyonun maksimum veya minimum degerlerinin bulunmasi sorunuydu. irnegin, gezegen hareketlerinin incelenmesinde, bir gezegenin gunes'ten en buyuk ve en kucuk mesafelerinin bulunmasi gibi maksimum ve minimum problemleri ile karsilasilmaktaydi.
dorduncu problem ise, bir gezegenin verilen bir sure icinde aldigi yol, egrilerin sinirladigi alanlar, yuzeylerin sinirladigi hacimler gibi problemlerdi. bunlarin cozumleri integral hesap yardimiyla bulunur.
newton 1665 yilinda uzunluklar, alanlar, hacimler, sicakliklar gibi surekli degisen niceliklerin degisme oranlarinin nasil bulunacagi uzerinde dusunmeye baslamisti. bir niceligin diger birine gore ansal degisme oranini (dx/dy) diferansiyel hesap ile bulmus ve bu islemin tersiyle de (integral hesap) sonsuz kucuk alanlarin toplami olarak egri alanlarin bulunabilecegini gostermistir. newton, iki mekanik problemin cozumunu bulmaya calisirken diferansiyel entegral hesabi gelistirmistir. bu problemler:
1) gezegenin hareketi sirasinda yorungesi uzerinde katettigi yoldan, herhangi bir andaki hizini bulmak,
2) gezegenin hizindan, herhangi bir anda yorungesinin neresinde bulunacagini hesap etmekti.
bu problemlerin cozumune hazirlik olarak newton, y = x2 denkleminde herhangi bir andaki yolu y, ve duzgun bir dx hizi ile alinan baska bir andaki yolu da x ile gostererek, 2xdx'in ayni anda y yolunu alan hizi temsil edecegini soylemistir.
newton, diferansiyel-integral hesabi buldugunu 1669 yilina kadar kimseye haber vermemis ve ancak 42 yil sonra yayinlamistir. bundan dolayi da leibniz ile aralarinda oncelik problemi soz konusu olmustur. leibniz, newton'dan daha iyi bir notasyon kullanmis, x ve y gibi iki degiskenin mumkun olan en kucuk degisimlerini dx ve dy olarak gostermistir. 1684 yilinda yayimladigi kitabinda dxy= xdy+ ydx, dxn= nxn-1, ve d(x/y)=(ydx-xdy)/y2 formullerini vermistir.
newton matematigin baska alanlarina da katkida bulunmustur. binom ifadelerinin tam sayili kuvvetlerinin acilimi cok uzun zamandan beri biliniyordu. pascal, katsayilarin birbirini izleme kuralini bulmustu; ancak kesirli kuvvetler icin binom acilimi henuz yapilmamisti. newton (x-x2)1/2 ve (1-x2)1/2 acilimlarini sonsuz diziler yardimiyla vermistir.
principia'da newton, galilei ile onemli degisime ugrayan hareket problemini yeniden ele alir. uzun yillar aristoteles'in goruslerinin etkisinde kalmis olan bu problemi galilei, eylemsizlik ilkesiyle kokten degistirmis ve artik cisimlerin hareketinin aciklanmasi problem olmaktan cikmisti. ancak, problemin gok mekanigini ilgilendiren boyutu hâlâ tam olarak aciklanamamisti. galilei'nin getirdigi eylemsizlik problemine gore disaridan bir etki olmadigi surece cisim durumunu koruyacak ve eger hareket halindeyse duzgun hizla bir dogru boyunca hareketini surdurecektir. ayni kural gezegenler icin de gecerlidir. ancak gezegenler dogrusal degil, dairesel hareket yapmaktadirlar. o zaman bir problem ortaya cikmaktadir. nicin gezegenler gunes'in cevresinde dolanirlar da uzaklasip gitmezler?
newton bu sorunun yanitini, platon'dan beri bilinmekte olan ve miktarini galilei'nin olctugu gravitasyonda bulur. ona gore, yer'in cevresinde dolanan ay'i yorungesinde tutan kuvvet yeryuzunde bir tasin dusmesine neden olan kuvvettir. daha sonra ay'in hareketini mermi yoluna benzeterek bu olayi aciklamaya calisan newton, soyle bir varsayim olusturur:
bir dagin tepesinden atilan mermi yer cekimi nedeniyle a noktasina dusecektir. daha hizli firlatilirsa, daha uzaga ornegin a' noktasina duser. eger ilk atildigi yere ulasacak bir hizla firlatilirsa, yere dusmeyecek, kazandigi merkez kac kuvvetle, yer cekim kuvveti dengelenecegi icin, tipki dogal bir uydu gibi yer'in cevresinde dolanip duracaktir
boylece yapay uydu kuraminin temel prensibini de ilk kez aciklamis olan newton, cekimin matematiksel ifadesini vermeye girisir. kepler kanunlarini goz onune alarak gravitasyonu "f= m.m/r2" olarak formule eder. daha sonra gozlemsel olarak da bunu kanitlayan newton, boylece butun evreni yoneten tek bir kanun oldugunu kanitlamistir. bundan dolayi da bu kanuna evrensel cekim kanunu denmistir.
newton'un diger bir katkisi da fizikte kuramsal evreyi gerceklestirmis olmasidir. kendi zamanina kadar bilimde gozlem ve deney asamasinda bir takim kanunlarin elde edilmesiyle yetinilmisti. newton ise bu kanunlar isiginda, o bilimin butununde gecerli olan prensiplerin olusturuldugu kuramsal evreye ulasmayi basarmis ve fizigi, tipki eukleides'in geometride yaptigina benzer sekilde, aksiyomatik hale getirmistir. dayandigi temel prensipler sunlardir:
1. eylemsizlik prensibi: bir cisme hicbir kuvvet etki etmiyorsa, o cisim hareket halinde ise hareketine duzgun hizla dogru boyunca devam eder, sukûnet halindeyse durumunu korur.
2. bir cisme bir kuvvet uygulanirsa o cisimde bir ivme meydana gelir ve ivme kuvvetle orantilidir (f=m.a)
3. etki tepki prensibi: bir a cismi bir b cismine bir f kuvveti uyguluyorsa, b cismi de a cismine zit yonde ama ona esit bir f kuvveti uygular.
newton'un agirlikla ilgilendigi bir diger bilim dali da optiktir. optik adli eserinde isigin niteligini ve renklerin olusumunu ayrintili olarak incelemistir ve ilk kez gunes isiginin gercekte pek cok rengin karisimindan veya bilesiminden olustugunu, deneysel olarak kanitlamistir. bunun icin karanlik bir odaya yerlestirdigi prizmaya gunes isigi gondererek renklere ayrilmasini ve daha sonra prizmadan cikan isigi ince kenarli bir mercekle bir noktaya toplamak suretiyle de tekrar beyaz isigi elde edebilmistir. ayrica her rengin belirli bir kirilma indisi oldugunu da ilk bulan newton'dur.
mekanikci doga anlayisini doruga cikartti denilebilir. doga felsefesinin matematiksel ilkesi, kendisinin ve bilim dunyasinin en onemli eseri sayilir.
eserin ilk bolumunde devinimden bahsedilir. galileo'nun eylemsizlik ve serbest dusme yasasini newton kapsamli bir teoriyle incelemekteydi. galileo'nun eylemsizlik ilkesine newton "kutle" yasasiyla daha net bir bakis kazandirir: degisik kutleye sahip iki nesne, sikisik bir yayin karsit uclarina bastirilip birakildiginda kutlesi buyuk olanin kayma ivmesi daha azdir.
bu mekanikci kuramin baska bir yasasi da "kuvvet"tir. kuvvet, hiz veya yon degistirmenin nedeni olarak tanimlanmakta ve bunun kutle ile ivmenin carpimindan olustugu belirtilmektedir.
son olarak her etkiye karsi, esit bir "tepki" vardir. "kutle" ve "kuvvet"ten sonra mekanigin ucuncu yasasi budur.
gelileo ile newton mekaniginde yalnizca ayni dogrultuda tekduze devinim dogaldir. denenmenin yon-hiz degistirmesi ancak bir dis kuvvetin etkisiyle olanaklidir.
newton yercekimi ile ilgili hipotezini yasaya donusturur. evrende var olan herhangi iki cisim (kutlelerin carpimiyla dogru, aralarindaki mesafenin karesiyle ters orantili olarak) birbirine ceker. Ãste, elmanin yere dusmesiyle, dunyanin gunes etrafindan dolasmasi gibi birbirinden uzak olgulari bir tek kategoride aciklama olanagi bu ilke ili mumkun kilinmistir (evrensel yercekimi yasasi).
newton'un ulastigi sonuclar sunlardir:
* 1. hareketin uc temel yasaya indirgenmesi,
* 2. bu yasalarin dayandigi kavramlarin tanimlanisi (kutle, kuvvet),
* 3. copernicuz ve kepler'in ilk adimlarini attiklari sistemin bilimsel bir teori olarak kurulusu (evrensel yercekimi yasasi).
-
sir isaac newton
sir unvani da alan cok buyuk insan.bircok seyi ilk kez dusunmus kisidir.hatta o kadar zekiymis ki;kari milletinden hayat boyu uzak durmus.evet, life-long bakir bir kisiymis.
-
dinamigin temelini atmis bilim adami abimiz
-
aynstayn'in eline verdigi buyuk bilim insani. modern donem atomist dunya gorusunun temel teorisyeni.
-
yer çekimini bulan , newton kanunun sahibi sir ünvanlı kisi...
(26/4/2006 23:59 ~ 21/04/2006 09:38, yakida)
-
-
ünlü ingiliz fizikçi. yerçekimini bulmamıs, açıklamıstır. ayrıca matematige önemli katkıları olmakla beraber optik üzerine çalısmaları da bulunmaktadır.
(11/7/2006 00:11 ~ 21/04/2006 09:38, norton)
-
yüksekten düsen, daragacında aslıan, ne bileyim yere düsen kimselerin bedduasını alan kasif...*
-
1673te yazdıgı principia adlı kitapla doganın kanunlarını anlatan yuksek sahsiyet.
(11/7/2006 00:25 ~ 21/04/2006 09:41, dubel)
-
basına düsen elmanın intikamını bilim adamı sıfatını kullarak ögrencilerden almaya devam eden sadist insan.
-
kafasına elma düstügünde sadece 23 yasında olan kisidir.
(18/7/2007 00:41 ~ 21/04/2007 09:39, palermo)
-
yok yok iyi ki de elma düşmüş kafasına dedirten kişiliktir.
ya karpuz düşseydi?
(7/10/2007 19:22 ~ 18/10/2007 17:59, sappy)
-
kardesimin igrenc esprisinin bas kahramanı
+bu kalemi yere attıgımda dusmezse ne olur*
-bilmem ne olur*
+newton g.t olur
-ahah*
-
dogru yerde dogru zamanda bulunmasi sayesinde yerçekimini bulan sansli kisilik..bir digeri de arsimedtir..**
(7/10/2007 20:20 ~ 14/10/2007 23:38, racnas)
-
bana bir denge noktası verin size dünyaları tasıyayım gibisinden bir laf söylemis olan baba kisilik.
bööle insanlar zeki olsun diye, bizim gibilerinden zeka çalınıyo bence... yani 4 yıldır bi istatistik dersinden geçememin sebebi bir bu adamdır, iki einsteindir, üç beethoven'dır, dört aziz nesindir, bes ismail cem'dir altı ... ( bitmez lan bu ) *
(7/10/2007 20:59 ~ 21/04/2007 09:37, pinky)
-
yaptigi fuzuliliklerle fizik kitaplarimizin 2 kat kalinlasmasina ve zorlasmasina neden olan dahi bunye..
-
yahudi milletine mensup öğrencilerin ağzına sıçmak görevini üstlenmiş "rossspu" çocuğudur onun yüzünden 5 sefer ikmale kaldım. bir de yasası vardır pezevengin kendini hükümet sayıyor
bulduğu herşeye kendi ismini veren megaloman denyodur aynı zamanda.gökten kafasına düşen elma vasıtası ile kafaya düşen elmanın oluşturduğu tepkime sonucu ortaya çıkan enerji kafa kirişlerinden birini kırmıştır.bunun neticesinde de evlerden ırak bir yaratığa dönüşmüş geçmişin delileri günümüzün dahileri mottosunun bir eseri olarak da bu avradını sittiğimin delisi başımıza bela olmuştur.
-
matematikçiler ve fizikçiler tarafından kendisine sir ünvanı yerine bilimum küfürler kullanılmaktadır. arkadaşım işiniz gücünüz mü yoktu da buldunuz onca teoremi kuramı ya!!!
|
Yamaha Türkiye Distribütorü
doremusic
|